سه شکل متفاوت از تنهایی
یک. تنهایی بین فردی: معمولاً بهصورت جدا افتادگی و بیکسی تجربه میشود، به معنای دور افتادن از دیگران است. عوامل بسیاری در آن دخیلاند: انزوای جغرافیایی، فقدان مهارتهای اجتماعی مناسب، احساسات بهشدت متضاد درباره صمیمیت یا یک سبک شخصیتی (مثلاً اسکیزوئید، خودشیفته، استثمارگر یا قضاوت گر) که مانع تعامل اجتماعی راضیکننده است.
دو. تنهایی درون فردی: فرایندی است که در آن، اجزای مختلف وجود فرد از هم فاصله میگیرند. فروید اصطلاح «جداسازی» را بهعنوان یک سازوکار دفاعی تعریف میکند که خصوصاً در رواننژندی وسواسی نمایان است و در آن، یک تجربه ناخوشایند، از تمامی هیجانها و عواطفش تهی میشود، پیوندش با تداعیها از هم میگسلد و درنتیجه از فرایند معمول تفکر جدا میافتد. هری استیک سالیوان مشخصاً به بررسی پدیدهای علاقهمند بود که موجب میشود فرد تجربه را از خودآگاه بیرون براند و یا بخشهایی از روان را برای «خود» غیرقابلدسترس کند. او این فرایند را «گسستگی» نامید (تا از اصطلاح «واپسرانی» استفاده نکند) و آن را در کانون نموداری که از ناهنجاریهای روانی ترسیم کرده بود، قرارداد. اصطلاح «جداسازی» درصحنه رواندرمانی معاصر، نهفقط سازوکارهای دفاعی، بلکه هرگونه معنای تکهتکه شدن «خود» را در بردارد؛ بنابراین تنهایی درون فردی زمانی اتفاق میافتد که فرد احساسات یا خواستههایش را خفه کند، «بایدها» و «اجبارها» را بهجای آرزوهایش بپذیرد، به قضاوت خود بیاعتماد شود یا استعدادهای خود را به بوته فراموشی سپارد. تنهایی درون فردی در الگوی ناهنجاری روانی رایج است و بسیار مورداستفاده قرار میگیرد. نظریهپردازان امروزی مثل هورنای، فروم، سالیوان، مزلو، راجرز و می همگی اصل را بر این قرار دادهاند که ناهنجاری نتیجه مسدودسازیهایی است که در ابتدای زندگی اتفاق افتاده و فرد را از تکامل طبیعی بازداشته است.
نوع سوم. تنهایی اگزیستانسیال: افراد اغلب از دیگران و از اجزای خود جدا میافتند، ولی در عمق این جدا افتادگیها، تنهایی اساسیتری جای دارد که به هستی مربوط است، تنهاییای که بهرغم رضایتبخشترین روابط با دیگران و بهرغم خودشناسی و انسجام درونی تمامعیار، همچنان باقی است.
تنهایی اگزیستانسیالیست، درهای است که از راههای مختلف میتوان به آن نزدیک شد. رویارویی با مرگ و آزادی، ناگزیر آدمی را به آن دره راهنمایی خواهد کرد.
مرگ و تنهایی
آگاهی از «مرگ من» موجب میشود فرد عمیقاً دریابد که قادر نیست با دیگری یا برای دیگری بمیرد. هایدگر میگوید «بااینکه آدمی میتواند برای دیگری به کام مرگ رود، این ٬مردن برای دیگری٬ هرگز بدان معنی نیست که آن دیگری از مرگ خود حتی به کمترین میزان رهایی یافته است. هیچکس قادر نیست دیگری را از مرگ خویش برهاند.» چه در حلقه دوستان باشیم، چه افراد برای آرمانی واحد بمیرند، حتی در یکزمان بمیرند، باز بنیادیترین و عمیقترین سطح مردن، تنهاترین تجربه بشری بهحساب میآید.
آزادی و تنهایی
تنهایی ناشی از والد خود بودن. همانقدر که آدمی مسئول زندگی خویش است، همانقدر تنهاست. مسئولیت به معنای مؤلف بودن است؛ آگاهی از مؤلف بودن خویش، به معنای ترک این اعتقاد است که دیگری مرا آفریده و حفاظتم میکند. تنهایی عمیق از عمل خود آفرینندگی جداییناپذیر است. فرد به بیتفاوتی عظیم جهان آگاه میشود. شاید حیوانات حس نیاز به شبان و جانپناه در خود ببینند ولی انسان که به نفرین خودآگاهی گرفتارشده، باید در جهان بیپناه بماند.
فروم معتقد است آگاهی از تنهایی و جدا بودنش، از درماندگیاش در برابر نیروهای طبیعت و جامعه، همهوهمه، هستی جدا و چند پارچهاش را به زندانی طاقتفرسا بدل میکند و نخستین خاستگاه اضطراب است.
درماندگی یک پاسخ هیجانی قابلدرک به این دریافت است که به هستی وادارمان کردهاند بیآنکه خود بخواهیم یا به آن راضی باشیم. هایدگر برای توصیف این وضعیت از اصطلاح «افکنده شدن» استفاده میکند. بااینکه انسان خودش را میآفریند، تنها افکنده شدن به درون هستی، نقشهاش را برای آنچه درنهایت میخواهد بشود محدود میکند.
ما نهتنها خویشتن را میسازیم، بلکه جهانی را نیز پدید میآوریم که پدید آمدنش به دست ما را پنهان میکند.
تنهایی و رابطه
فرد چگونه خود را در برابر تنهایی غایی محافظت میکند؟ شاید بخشی از تنهایی را در درون خود نگاه دارد و شجاعانه تاب آوردش. برای باقیمانده آنهم میکوشد تنهایی و تجرد را ترک و به ارتباط با دیگران، خواه موجودی چون خودش و خواه موجودی الهی، وارد شود.
ادامه دارد…
“روانکاوی و مشاوره غیرحضوری با متد قفل گشایی ناخوداگاه و درمان کوتاه مدت”
بسیاری از هم وطنان مقیم خارج از کشور دسترسی راحت به درمانگر مجرب فارسی زبان ندارند،اگر در شرایطی هستید که تمایل به مشاوره تخصصی با یک درمانگر فارسی زبان دارید،می توانید از طریق شماره واتس آپ زیر جهت رزرو وقت مشاوره با روانکاو بیات اقدام کنید.
⭕اگر در روابط خودتان با جنس موافق یا جنس مقابلتان تنش هایی را حس می کنید یا روابط پر تنش در محیط کاری دارید و در رابطه با خانواده دچار اصطکاک هستید”روان درمانی” فردی با یک درمانگر مجرب می تواند تجربه و نتیجه رضایت بخشی را برای شما رقم بزند.
جهت رزرو وقت مشاوره غیر حضوری با “روانکاو بیات” می توانید از گزینه رزرو آنلاین وقت مشاوره در همین صفحه (ستون کناری سایت)اقدام به رزرو کنید و جهت آشنایی بیشتر با روانکاو بیات می توانید به آرشیو سوالات پاسخ داده شده از طریق ایشان دسترسی داشته باشید،برای شنیدن پاسخ سوالات از گزینه های آرشیو پاسخ در تلگرام،اینستا گرام و آپارات در ابتدای سایت یا انتهای سایت استفاده کنید.
